{"id":1028,"date":"2025-10-27T21:47:00","date_gmt":"2025-10-27T20:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=1028"},"modified":"2025-10-27T21:47:20","modified_gmt":"2025-10-27T20:47:20","slug":"dzwon-z-herbem-przemysla-z-zawieszeniem","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/muzeum-dzwonow-i-fajek\/dzwon-z-herbem-przemysla-z-zawieszeniem\/","title":{"rendered":"Dzwon z herbem Przemy\u015bla, z zawieszeniem"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzwon wykonany z br\u0105zu ma na szyi napis z dat\u0105: \u201eAD 1740\u201d, na p\u0142aszczu god\u0142o herbowe Przemy\u015bla z okresu staropolskiego: nied\u017awiedzia krocz\u0105cego w prawo, nad jego grzbietem krzy\u017c kawalerski, a poni\u017cej \u2013 imiona i nazwiska burmistrz\u00f3w sprawuj\u0105cych w\u00f3wczas w\u0142adz\u0119: \u201eKAZIMIERZ GRZYBOWSKI\u201d i \u201eMARCIN CZEHOWICZ\u201d (sic!). Dzwon ten powsta\u0142 w czasach saskich, w okresie, w kt\u00f3rym skarbiec miasta, podobnie jak i innych miast kr\u00f3lewskich, \u015bwieci\u0142 pustkami. Odlanie dzwonu \u2013 przedmiotu raczej zbytkownego \u2013 z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142o w\u00f3wczas priorytetem dla rajc\u00f3w. Przechowywane w Archiwum Pa\u0144stwowym Akta Miasta Przemy\u015bla przybli\u017caj\u0105 histori\u0119 tego zabytku. Ot\u00f3\u017c Kazimierz Grzybowski samowolnie kaza\u0142 wykona\u0107 \u00f3w dzwon nie maj\u0105c na to zgody \u201ena ratuszu\u201d i nie maj\u0105c czym zap\u0142aci\u0107. Aby wynagrodzi\u0107 anonimowych odlewnik\u00f3w ukrad\u0142 z ratuszowego lamusa metalow\u0105 rur\u0119 i zdemontowa\u0142 z ratuszowego okna metalow\u0105 okiennic\u0119. Po tych wydarzeniach obieca\u0142 rajcom popraw\u0119 i zdobycie pieni\u0119dzy podczas obrad Trybuna\u0142u Skarbowego Koronnego w Radomiu. Niestety \u2013 w Radomiu tak si\u0119 upi\u0142, \u017ce obrady przespa\u0142 i z niczym do Przemy\u015bla powr\u00f3ci\u0142<\/p>\n\n\n\n<p>Dzwon powsta\u0142 w 1740, ludwisarz nie jest nieznany i prawdopodobnie zosta\u0142 odlany w Przemy\u015blu; Materia\u0142 i technika wykonani to prawdopodobnie br\u0105z dzwonowy, \u017celazo (serce), odlew, cyzelowanie; wymiary: \u015brednica dolna 29 cm, wysoko\u015b\u0107 32 cm; kszta\u0142t kielichowaty, serce w kszta\u0142cie bu\u0142awki. Nale\u017cy do zbior\u00f3w Zbiory Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemy\u015blu Dzwon jest ci\u0119\u017cki ciemnobr\u0105zowy, metalowy, ma kszta\u0142t odwr\u00f3conego dnem do g\u00f3ry kielicha, na kt\u00f3rym u g\u00f3ry znajduj\u0105 si\u0119 cztery metalowe kab\u0142\u0105ki oparte na tulei po\u015brodku. Tworz\u0105 one koron\u0119 dzwonu. Korona znajduje si\u0119 na nieco podwy\u017cszonym okr\u0105g\u0142ym polu. Poni\u017cej tego pola, na \u0142uku kielicha znajduj\u0105 si\u0119 dwie niewielkie wypuk\u0142o\u015bci obiegaj\u0105ce koron\u0119 tworz\u0105ce odlane w metalu ma\u0142e karby. Nieco poni\u017cej, ju\u017c poza \u0142ukiem kielicha, dzwon obiegaj\u0105 szerzej rozstawione dwa jeszcze bardziej wypuk\u0142e karby. Pomi\u0119dzy tymi karbami na g\u0142adkim polu znajduj\u0105 si\u0119 wypuk\u0142e litery AD w do\u015b\u0107 du\u017cej odleg\u0142o\u015bci od siebie. Po przeciwnej stronie tych liter tak\u017ce pomi\u0119dzy karbami znajduje si\u0119 data 1740. Jest to data wykonania dzwonu. Poni\u017cej liter AD, ma g\u0142adkiej cz\u0119\u015bci dzwonu zwanej p\u0142aszczem znajduje si\u0119 wypuk\u0142a figura p\u0119katego nied\u017awiadka. Nied\u017awiadek stoi na czterech \u0142apach, jest zwr\u00f3cony w lewo, nad grzbietem ma krzy\u017c o r\u00f3wnych ramionach. Taki krzy\u017c to krzy\u017c kawalerski. Poni\u017cej \u0142ap nied\u017awiadka na wypuk\u0142ych polach w formie pask\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 napisy z imionami i nazwiskami dw\u00f3ch przemyskich burmistrz\u00f3w. Na d\u0142ugim pasku g\u00f3rnym wypuk\u0142e litery uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w napis: \u201eKAZIMIERZ GRZYBOWSKI\u201d, na nieco kr\u00f3tszym pasku dolnym takie same litery tworz\u0105 napis: \u201eMARCIN CZEHOWICZ\u201d. Charakterystyczne jest to, \u017ce nazwisko \u201eCZEHOWICZ\u201d zapisane jest przez samo \u201eH\u201d. Poni\u017cej u do\u0142u p\u0142aszcza znajduj\u0105 si\u0119 kolejne dwa wypuk\u0142e karby obiegaj\u0105ce wok\u00f3\u0142 kielich dzwonu, a jeszcze ni\u017cej \u0142ukowane wygi\u0119cie w najgrubszym miejscu kielicha dzwonu. To najgrubsze miejsce to pier\u015bcie\u0144 odsercowy, w kt\u00f3re uderza serce dzwonu wydobywaj\u0105c d\u017awi\u0119k. Poni\u017cej pier\u015bcienia odsercowego znajduje si\u0119 dolna kraw\u0119d\u017a dzwonu. Niestety, dzwon u do\u0142u przy kraw\u0119dzi, nieco na prawo od napis\u00f3w z nazwiskami burmistrz\u00f3w ma znaczne uszkodzenie \u2013 wy\u0142amana jest znaczna cz\u0119\u015b\u0107 metalu i naruszona jest ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pier\u015bcienia odsercowego. Wewn\u0105trz kielicha dzwonu, na specjalnym strzemieniu zawieszone jest odlane z \u017celaza serce dzwonu w formie bu\u0142awki rozszerzaj\u0105cej si\u0119 ku do\u0142owi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzwon wykonany z br\u0105zu ma na szyi napis z dat\u0105: \u201eAD 1740\u201d, na p\u0142aszczu god\u0142o herbowe Przemy\u015bla z okresu staropolskiego: nied\u017awiedzia krocz\u0105cego w prawo, nad jego grzbietem krzy\u017c kawalerski, a poni\u017cej \u2013 imiona i nazwiska burmistrz\u00f3w sprawuj\u0105cych w\u00f3wczas w\u0142adz\u0119: \u201eKAZIMIERZ GRZYBOWSKI\u201d i \u201eMARCIN CZEHOWICZ\u201d (sic!). Dzwon ten powsta\u0142 w czasach saskich, w okresie, w kt\u00f3rym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1029,"parent":147,"menu_order":158,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1028","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1030,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028\/revisions\/1030"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}