{"id":1041,"date":"2025-10-27T21:55:59","date_gmt":"2025-10-27T20:55:59","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=1041"},"modified":"2025-10-27T21:56:19","modified_gmt":"2025-10-27T20:56:19","slug":"plakieta-ukrzyzowanie-z-dzwonu-z-dylagowej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/muzeum-dzwonow-i-fajek\/plakieta-ukrzyzowanie-z-dzwonu-z-dylagowej\/","title":{"rendered":"Plakieta \u201eUkrzy\u017cowanie\u201d z dzwonu z Dyl\u0105gowej"},"content":{"rendered":"\n<p>W gablocie prezentowana jest cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji odlew\u00f3w gipsowych z dekoracji ju\u017c nieistniej\u0105cych dzwon\u00f3w. Zarekwirowano je w czasie I wojny \u015bwiatowej, jako materia\u0142 dla przemys\u0142u zbrojeniowego armii monarchii austro-w\u0119gierskiej. Konfiskata wyrob\u00f3w metalowych odbywa\u0142a si\u0119 na terenie ca\u0142ej Galicji. Rz\u0105d austriacki ustali\u0142 kryteria dotycz\u0105ce dzwon\u00f3w, co mia\u0142o by\u0107 dobr\u0105 wol\u0105 zachowania tych najstarszych i cennych pod wzgl\u0119dem historycznym i artystycznym. Niestety w wielu przypadkach nie uszanowano tych warto\u015bci. O pomoc w klasyfikacji dzwon\u00f3w przeznaczonych do konfiskaty poproszono polskich konserwator\u00f3w zabytk\u00f3w, opr\u00f3cz tego specjalist\u00f3w w dziedzinie sztuki i historii. Na terenie Ziemi Przemyskiej, tak\u0105 \u201eszans\u0119 ratowania\u201d dzwon\u00f3w otrzymali dr Mieczys\u0142aw Or\u0142owicz autor przewodnik\u00f3w po Galicji i in\u017c. arch. Kazimierz Osi\u0144ski za\u0142o\u017cyciel Muzeum Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Przemy\u015blu. Dzi\u0119ki im staraniom &#8211; w 1917 roku, uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 oko\u0142o czterysta dzwon\u00f3w, a te, kt\u00f3re nie uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 dok\u0142adnie udokumentowano, wykonano gipsowe odlewy wzor\u00f3w. W zabiorach Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej znajduje si\u0119 65 plakiet z odlewami ornament\u00f3w, napis\u00f3w oraz przedstawie\u0144 figuralnych. Trafi\u0142y one do pierwszych zbior\u00f3w muzeum za spraw\u0105 Osi\u0144skiego. Plakiety s\u0105 bezcennym \u015bladem i \u017ar\u00f3d\u0142em informacji po utraconym dziedzictwie. Spo\u015br\u00f3d prezentowanych na wystawie, na uwag\u0119 zas\u0142uguje plakieta ze scena \u201eUkrzy\u017cowanie\u201d odlana z zarekwirowanego dzwonu z Dyl\u0105gowej. Na podstawie stylu wykonania tej p\u0142askorze\u017aby uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 warsztat ludwisarski Michaela Wittwercka w Gda\u0144sku, gdzie w 1743 roku odlano ten dzwon. Inne z kolei plakiety \u015bwiadcz\u0105 o wysokim poziomie artystycznym sztuki zdobienia dzwon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Autor nieznany, plakieta \u201eUkrzy\u017cowanie\u201d, 1917 roku, Polska pod zaborem austro-w\u0119gierskim. Odlew, gips. Wymiary: wysoko\u015b\u0107 19,5 cm, szeroko\u015b\u0107 12 cm, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1,2 cm. Zbiory Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemy\u015blu. Plakieta Jest odlewem dekoracji z dzwonu. Ma wyd\u0142u\u017cony kszta\u0142t o nieregularnych kraw\u0119dziach. Na \u015brodku wypuk\u0142y relief ze scen\u0105 \u201eUkrzy\u017cowanie\u201d. T\u0142o plakiety jest g\u0142adkie z odwzorowaniem powierzchni dzwonu. Na krzy\u017cu posta\u0107 nagiego Chrystusa, jego biodra s\u0105 przepasane w\u0105sk\u0105 tkanin\u0105 nazywan\u0105 perizonium. W dolnej cz\u0119\u015bci krzy\u017ca, po obu jego stronach dwie postacie. Z lewej strony Maria matka Jezusa, z prawej prawdopodobnie \u015bw. Jan. Ich g\u0142owy otoczone nimbem \u2013 symbol \u015bwi\u0119to\u015bci. Postacie ubrane s\u0105 w d\u0142ugie szaty uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w pionowe fa\u0142dy. Relief zosta\u0142 niedok\u0142adnie odlany, co mo\u017cna odczu\u0107 w jego niewyra\u017anych konturach. Prezentowana plakieta jest odlewem gipsowym z dekoracji ju\u017c dzi\u015b nieistniej\u0105cego dzwonu z Dyl\u0105dowej. Powsta\u0142 w 1743-5 roku, w warsztacie ludwisarskim Michaela Wittwerka w Gda\u0144sku. Wspomniany dzwon, podobnie jak setki innych zosta\u0142 przetopiony na materia\u0142 do produkcji broni dla armii austro-w\u0119gierskiej w okresie I wojny \u015bwiatowej. W zbiorach muzeum znajduje si\u0119 65 podobnych odlew\u00f3w ornament\u00f3w, napis\u00f3w i przedstawie\u0144 figuralnych, wykonanych z dzwon\u00f3w przed ich zniszczeniem. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich prezentowana jest na tej wystawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W gablocie prezentowana jest cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji odlew\u00f3w gipsowych z dekoracji ju\u017c nieistniej\u0105cych dzwon\u00f3w. Zarekwirowano je w czasie I wojny \u015bwiatowej, jako materia\u0142 dla przemys\u0142u zbrojeniowego armii monarchii austro-w\u0119gierskiej. Konfiskata wyrob\u00f3w metalowych odbywa\u0142a si\u0119 na terenie ca\u0142ej Galicji. Rz\u0105d austriacki ustali\u0142 kryteria dotycz\u0105ce dzwon\u00f3w, co mia\u0142o by\u0107 dobr\u0105 wol\u0105 zachowania tych najstarszych i cennych pod wzgl\u0119dem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1042,"parent":147,"menu_order":162,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1041","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1043,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1041\/revisions\/1043"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}