{"id":171,"date":"2025-10-17T18:56:42","date_gmt":"2025-10-17T16:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=171"},"modified":"2025-10-21T23:43:11","modified_gmt":"2025-10-21T21:43:11","slug":"glowy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/polpietro-kolo-ksiegarni\/glowy\/","title":{"rendered":"Galeria rze\u017ab antycznych"},"content":{"rendered":"\n<p>Galeria rze\u017ab antycznych. (G\u0142owy) [ZNr-747-ZNr-753, hol g\u0142. bud.]<\/p>\n\n\n\n<p>Galeria rze\u017ab wzorowanych na antycznych, z bia\u0142ego marmuru. Rze\u017aby s\u0105 kopiami wykonanymi w w\u0142oskich pracowniach w okresie od ko\u0144ca XVIII do pocz\u0105tku XX wieku. Przedstawiaj\u0105 popiersia znanych w\u0142adc\u00f3w, uczonych oraz heros\u00f3w z historii i kultury staro\u017cytnej Grecji i Rzymu. W okresie nowo\u017cytnym a\u017c do pocz\u0105tku XX wieku, w sztuce i architekturze wci\u0105\u017c powracano do klasycznego kanonu pi\u0119kna. Zjawisko to spowodowa\u0142o tak\u017ce popyt na rze\u017aby antyczne. Skutkiem tego, \u00f3wczesny rynek dzie\u0142 sztuki zala\u0142y ich wysokiej klasy. Do tej popularno\u015bci przyczyni\u0142y si\u0119 odkrycia archeologiczne, w XVIII wieku. W Polsce, podobne galerie rze\u017ab jak ta muzealna, by\u0142y ozdob\u0105 wn\u0119trz i ogrod\u00f3w rezydencji magnackich. Mod\u0119 t\u0105 spopularyzowa\u0142 Kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski. Jako wielki mi\u0142o\u015bnik sztuki, sprowadzi\u0142 do Polski kopie najpopularniejszych rze\u017ab staro\u017cytnych. Zatrudni\u0142 w\u0142oskich rze\u017abiarzy, kt\u00f3rzy na jego zam\u00f3wienie wykonywali liczne dzie\u0142a. W galerii rze\u017ab antycznych, patrz\u0105c od lewej strony, w pierwszej kolejno\u015bci stoi popiersie Marka Tuliusza Cycerona \u017cyj\u0105cego w okresie od roku 106 do 43 p.n.e. Kopia wykonana w XIX wieku w nieznanej w\u0142oskiej pracowni. Cyceron by\u0142 wybitnym rzymskim pisarzem, filozofem, m\u00f3wc\u0105 oraz politykiem. Wywar\u0142 znaczny wp\u0142yw na literatur\u0119 nowo\u017cytna Europy, w tym na polskich pisarzy doby renesansu. Oryginalna rze\u017aba znajduje si\u0119 w Galerii degli Uffizi we Florencji. Kolejna rze\u017aba okre\u015blana jako portret Seneki. Powsta\u0142a w florenckiej pracowni Antonia Frilla na pocz\u0105tku XX wieku. Orygina\u0142 tej rze\u017aby znajduje si\u0119 w Muzeum Narodowym w Neapolu. Do pocz\u0105tku XIX wieku przedstawiony portret starszego m\u0119\u017cczyzny wielokrotnie identyfikowany by\u0142 jako Seneka. Dzi\u015b wiadomo, \u017ce jest to raczej podobizna Arystofanesa \u2013 greckiego komediopisarza z prze\u0142omu V i IV wieku p.n.e. Nast\u0119pna rze\u017aba przedstawia Homera. Kopia powsta\u0142a w ju\u017c wspomnianej pracowni Firlla w Florencji na pocz\u0105tku XX wieku. Homer prawdopodobnie urodzi\u0142 si\u0119 Smyrnie lub na wyspie Chios w VIII wieku p.n.e. Zapisa\u0142 si\u0119 w historii, jako najstarszy znany europejski poeta, autor epos\u00f3w \u2013 Iliady i Odysei, r\u00f3wnie\u017c epopei komicznej Batrrachomyomachii oraz Hymn\u00f3w homeryckich. Kolejne popiersie przedstawia Oktawiana Augusta w zbroi. Nie jest znana pracownia ani autor rze\u017aby, z pewno\u015bci\u0105 powsta\u0142a we W\u0142oszech w 2 po\u0142owie XIX wieku lub na pocz\u0105tku XX wieku. Oktawian August by\u0142 pierwszym cesarzem Cesarstwa Rzymskiego, panowa\u0142 w latach 30 p.n.e do 14 n.e. Rz\u0105dy Augusta zapocz\u0105tkowa\u0142y er\u0119 wzgl\u0119dnego pokoju nazywan\u0105 w literaturze \u201ez\u0142otym wiekiem\u201d. Przyczyni\u0142 si\u0119 do rozbudowy i upi\u0119kszenia Rzymu. Przemyskie popiersie jest kopi\u0105 g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci antycznego pos\u0105gu \u2013 obecnie znajduj\u0105cego si\u0119 w Muzeum Watyka\u0144skim \u2013 Braccio Nuovo. W galerii antycznych dostojnik\u00f3w zajmuje miejsce tylko jedna kobieta \u2013 Cesarzowa Sabina. Rze\u017aba powsta\u0142a w nieznanym warsztacie, prawdopodobnie w Florencji pod koniec XVIII lub w XIX wieku. Vibia Sabina by\u0142a \u017con\u0105 Hadriana Cesarza Rzymu panuj\u0105cego w latach 117-138 n.e. Zachowa\u0142o si\u0119 wiele r\u00f3\u017cnych podobizn Sabiny. Ta prezentowana w muzeum ma niezwyk\u0142\u0105 fryzur\u0119 \u2013 by\u0142a ona charakterystyczna dla mody za rz\u0105d\u00f3w dynastii Flawiusz\u00f3w w latach 69-96 n.e. Potocznie nazywana \u201egniazdem os\u201d. Cesarzowa Sabina po \u015bmierci zosta\u0142a zaliczona do pocztu bog\u00f3w rzymskich. Nast\u0119pna rze\u017aba przedstawia popiersie Menelaosa. Rze\u017aba wykonana w nieznanym w\u0142oskim warsztacie w XVIII wieku. Popiersie stanowi fragment antycznej grupy przedstawiaj\u0105c\u0105 Menelaosa trzymaj\u0105cego martwe cia\u0142o Patroklesa. Obie postacie s\u0105 bohaterami wojny troja\u0144skiej opisanej w Iliadzie Homera. Pierwowz\u00f3r rze\u017aby greckiego autora pochodzi z 1 po\u0142owy II wieku p.n.e. W p\u00f3\u017aniejszych stuleciach powsta\u0142o wiele jej wersji, ze zmienionymi szczeg\u00f3\u0142ami twarzy lub he\u0142mu. Przemyska rze\u017aba najbli\u017csze jest wersji pomnika z XVI wieku prezentowanej w Loggia del Lanzi we Florencji. W innych kolekcjach identyczne popiersia s\u0105 interpretowane, jako wizerunek Ajaksa lub G\u0142owa wyzwoliciela. Ostatni\u0105 rze\u017ab\u0105 w galerii jest Dionizos. Dzie\u0142o sygnowane przez Aleksandra Tippela, wykonane w 1786 roku w Rzymie. Dionizos w mitologii greckiej b\u00f3g p\u0142odno\u015bci, wina, b\u00f3stwo dzikiej przyrody. Syn Zeusa i \u015bmiertelniczki Semele. W sztuce, Dionizosa przedstawiano w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, jako dojrza\u0142ego, spas\u0142ego m\u0119\u017cczyzn\u0119, innym razem jako pi\u0119knego m\u0142odzie\u0144ca. Prezentowane popiersie Dionizosa ukazuje m\u0142odego m\u0119\u017cczyzn\u0119 o idealnych, androgenicznych rysach twarzy. M\u0119\u017cczyzna o d\u0142ugich karbowanych w\u0142osach, przewi\u0105zanych wst\u0105\u017cka i ozdobionych ga\u0142\u0105zkami bluszczu. Ta stylizacja wizerunku Dionizosa, do pewnego czasu, budzi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci. W historii przedstawienie interpretowano jako Ariadn\u0119 \u2013 \u017con\u0119 Dionizosa. Jednak istnieje inne dzie\u0142o, kt\u00f3re posiada podobne cechy i zapewne by\u0142o pierwowzorem dla przemyskiego Dionizosa. Mowa tu o pos\u0105gu Dionizos z II wieku n.e. w zbiorach Galerii Borghese w Rzymie. Rze\u017aba ta jest kopi\u0105 greckiego pos\u0105gu z IV wieku p.n.e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Galeria rze\u017ab antycznych. (G\u0142owy) [ZNr-747-ZNr-753, hol g\u0142. bud.] Galeria rze\u017ab wzorowanych na antycznych, z bia\u0142ego marmuru. Rze\u017aby s\u0105 kopiami wykonanymi w w\u0142oskich pracowniach w okresie od ko\u0144ca XVIII do pocz\u0105tku XX wieku. Przedstawiaj\u0105 popiersia znanych w\u0142adc\u00f3w, uczonych oraz heros\u00f3w z historii i kultury staro\u017cytnej Grecji i Rzymu. W okresie nowo\u017cytnym a\u017c do pocz\u0105tku XX wieku, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":118,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-171","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":777,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/171\/revisions\/777"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}