{"id":235,"date":"2025-10-19T21:11:11","date_gmt":"2025-10-19T19:11:11","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=235"},"modified":"2025-10-20T20:28:57","modified_gmt":"2025-10-20T18:28:57","slug":"gemma","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/credo-na-dwa-glosy\/gemma\/","title":{"rendered":"Gemma"},"content":{"rendered":"\n<p>Prezentowana gemma nale\u017cy do typu gemm magicznych, a nawet magiczno-leczniczych. Jej tre\u015b\u0107 nosi w sobie pierwiastki magiczne si\u0119gaj\u0105ce staro\u017cytnych wierze\u0144, a tak\u017ce odwo\u0142ania do chrze\u015bcija\u0144stwa w formule zawo\u0142ania do Pana, w domy\u015ble Chrystusa, i wizerunku Matki Boskiej. Zakl\u0119cie jest skierowane do macicy, kt\u00f3ra w \u00f3wczesnych wierzeniach medycznych by\u0142a traktowana jako organ funkcjonuj\u0105cy zar\u00f3wno u kobiet, jak i m\u0119\u017cczyzn. M\u00f3g\u0142 on swobodnie przemieszcza\u0107 si\u0119 w organizmie i powodowa\u0107 r\u00f3\u017cne dolegliwo\u015bci, od b\u00f3lu brzucha, przez b\u00f3le g\u0142owy, na r\u00f3\u017cnych dolegliwo\u015bciach nerwowych ko\u0144cz\u0105c. G\u0142owa otoczona w\u0119\u017cami jest przedstawieniem owej z\u0142owrogiej macicy. Matka Boska zapewne wyst\u0119puje tu w roli po\u015bredniczki pomi\u0119dzy ziemi\u0105 a niebem, wspomagaj\u0105cej wezwanie do Chrystusa i by\u0107 mo\u017ce lecznicz\u0105 moc amuletu. Cho\u0107 magia by\u0142a oficjalnie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 zakazana, wierni w wielu przypadkach tego zakazu nie przestrzegali. Bior\u0105c pod uwag\u0119, i\u017c oficjalna medycyna jeszcze d\u0142ugo przekazywa\u0142a wiar\u0119 w lecznicz\u0105 moc kamieni i innych dziwnych substancji nie mo\u017ce to dziwi\u0107. Zapewne tej wierze nale\u017cy przypisa\u0107 zastosowanie do jej wykonania heliotropu, kamienia, kt\u00f3ry z jednej strony by\u0142 \u0142\u0105czony z astrologi\u0105, a z drugiej plamki na jego powierzchni mia\u0142y symbolizowa\u0107 krew Chrystusa. Jeffrey Spier, jeden z czo\u0142owych znawc\u00f3w bizanty\u0144skich amulet\u00f3w i bi\u017cuterii, w wyniku przeprowadzonych analiz por\u00f3wnawczych potwierdzi\u0142 pochodzenie gemmy z Bizancjum i wydatowa\u0142 j\u0105 na okres tzw. \u015bredniobizanty\u0144ski , to jest X \u2013 XII wiek. Gemma zosta\u0142a znaleziona w Przemy\u015blu w 1897 roku na ulicy W\u0142adycze, na terenie nale\u017c\u0105cym przez kilka wiek\u00f3w do przemyskich w\u0142adyk\u00f3w \u2013 biskup\u00f3w prawos\u0142awnych. Nie wiadomo, jak amulet trafi\u0142 do naszego miasta, ale niew\u0105tpliwie nale\u017cy go \u0142\u0105czy\u0107 z okresem przynale\u017cno\u015bci do ruskich ksi\u0105\u017c\u0105t, kt\u00f3rzy mieli r\u00f3\u017cne kontakty z Cesarstwem Bizanty\u0144skim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezentowana gemma nale\u017cy do typu gemm magicznych, a nawet magiczno-leczniczych. Jej tre\u015b\u0107 nosi w sobie pierwiastki magiczne si\u0119gaj\u0105ce staro\u017cytnych wierze\u0144, a tak\u017ce odwo\u0142ania do chrze\u015bcija\u0144stwa w formule zawo\u0142ania do Pana, w domy\u015ble Chrystusa, i wizerunku Matki Boskiej. Zakl\u0119cie jest skierowane do macicy, kt\u00f3ra w \u00f3wczesnych wierzeniach medycznych by\u0142a traktowana jako organ funkcjonuj\u0105cy zar\u00f3wno u kobiet, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":340,"parent":121,"menu_order":5,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-235","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":342,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/235\/revisions\/342"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/121"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}