Enkolpiony zwane te\u017c krzy\u017cami pektora\u0142owymi s\u0105 charakterystyczne przede wszystkim dla tradycji religijnej Rusi Kijowskiej. Przeznaczone by\u0142y do przechowywania relikwii, dlatego sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci po\u0142\u0105czonych zawiasem z bolcem na kraw\u0119dzi g\u00f3rnego ramienia, z podobnym zamkni\u0119ciem na kraw\u0119dzi dolnego. Wykonywano je w technice odlewu ze stop\u00f3w miedzi, g\u0142\u00f3wnie br\u0105z\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0142y w kilku rodzajach i rozmiarach, dok\u0142adna klasyfikacja si\u0119ga kilkunastu typ\u00f3w \u0142\u0105cznie z odmianami. Najbardziej efektowne by\u0142y stosunkowo du\u017ce, ozdobione reliefem, z okr\u0105g\u0142ymi medalionami na zako\u0144czeniach ramion i du\u017cym, ozdobnym paciorem jako zawieszeniem. Ich forma wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z Bizancjum. Przyk\u0142ad prezentujemy na wystawie, podobnie jak jednej z odmian, zdobionej niellem. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce ma\u0142e i miniaturowe enkolpiony o skromniejszej dekoracji reliefem, ale te\u017c niellem lub inkrustacj\u0105 innego rodzaju, jakich przyk\u0142ady te\u017c pokazujemy, wywodz\u0105 si\u0119 z tych pierwszych. Na wi\u0119kszo\u015bci z nich na awersie by\u0142o przedstawione Ukrzy\u017cowanie, w otoczeniu \u015bwi\u0119tych w zako\u0144czeniach ramion, a na rewersie Matka Boska, r\u00f3wnie\u017c ze \u015bwi\u0119tymi, ale zdarza\u0142y si\u0119 odst\u0119pstwa, nie tylko w formie zamiany przedstawie\u0144 na obu stronach, ale te\u017c pojawia\u0142y si\u0119 inne. Bardzo popularnym by\u0142o przedstawienie \u015bwi\u0119tych ksi\u0105\u017c\u0105t Borysa i Gleba. Na najmniejszych dekoracja jest zwykle ograniczona do podkre\u015blenia wizerunku krzy\u017ca. Nie wiadomo dok\u0142adnie, relikwie jakich \u015bwi\u0119tych by\u0142y w nich przechowywane i kto m\u00f3g\u0142 je nosi\u0107. Zdania uczonych s\u0105 tu podzielone \u2013 czy mogli je nosi\u0107 tylko duchowni, czy \u015bwieccy tak\u017ce. Spotyka si\u0119 enkolpiony z tzw. relikwiami wt\u00f3rnymi, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 dotrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w bez zawarto\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest datowana na wiek XII do po\u0142owy XIII. Poza krzy\u017cami relikwiarzowymi wyst\u0119powa\u0142y te\u017c zwyk\u0142e krzy\u017ce, cz\u0119sto dwustronne, zbli\u017cone form\u0105 do enkolpion\u00f3w i z podobnymi przedstawieniami, przede wszystkim z Ukrzy\u017cowaniem. Przyk\u0142ad takiego krzy\u017ca r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142 si\u0119 na naszej ekspozycji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Enkolpiony zwane te\u017c krzy\u017cami pektora\u0142owymi s\u0105 charakterystyczne przede wszystkim dla tradycji religijnej Rusi Kijowskiej. Przeznaczone by\u0142y do przechowywania relikwii, dlatego sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci po\u0142\u0105czonych zawiasem z bolcem na kraw\u0119dzi g\u00f3rnego ramienia, z podobnym zamkni\u0119ciem na kraw\u0119dzi dolnego. Wykonywano je w technice odlewu ze stop\u00f3w miedzi, g\u0142\u00f3wnie br\u0105z\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0142y w kilku rodzajach i rozmiarach, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":121,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-237","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=237"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":332,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/237\/revisions\/332"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}