{"id":239,"date":"2025-10-19T21:11:36","date_gmt":"2025-10-19T19:11:36","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=239"},"modified":"2026-02-09T12:48:49","modified_gmt":"2026-02-09T11:48:49","slug":"ikona-deesis","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/credo-na-dwa-glosy\/ikona-deesis\/","title":{"rendered":"Ikona \u201eDeesis\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>Pi\u0119tnastowieczna ikona Deesis z Archanio\u0142ami i Aposto\u0142ami Piotrem i Paw\u0142em to \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 rz\u0119du Deesis z ikonostasu nieznanej \u015bwi\u0105tyni. Greckie s\u0142owo deesis oznacza modlitw\u0119, uwielbienie lub or\u0119downictwo, a najwa\u017cniejszymi postaciami w tym przedstawieniu s\u0105 Chrystus Pantokrator po\u015brodku i zwracaj\u0105cy si\u0119 ku niemu Matka Boska po jego prawej i \u015bw. Jan Chrzciciel po lewej jako najwa\u017cniejsi or\u0119downicy. Tworz\u0105 oni tak zwany Trimorfion. Deesis by\u0142a nieodzown\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przedstawie\u0144 S\u0105du Ostatecznego i najwa\u017cniejszym rz\u0119dem w ikonostasie. Ikony o tym temacie ilustruj\u0105 \u017cadnego wydarzenia historycznego, lecz zawieraj\u0105 prawdy teologiczne \u2013 ide\u0119 wstawiennictwa najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0119tych do Chrystusa \u2013 Zbawiciela i S\u0119dziego. Nasza ikona to fragment tak zwanej Deesis Apostolskiej, w kt\u00f3rej Maryi i \u015bw. Janowi Chrzcicielowi opr\u00f3cz Archanio\u0142\u00f3w Micha\u0142a i Gabriela towarzysz\u0105 Aposto\u0142owie Piotr i Pawe\u0142. Taka koncepcja ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w naszym regionie pod wp\u0142ywem malarstwa ba\u0142ka\u0144skiego. Ikona z MNZP jest jedn\u0105 z najcenniejszych i najlepszych stylistycznie w zbiorach polskich. Wyd\u0142u\u017cone proporcje postaci charakterystyczne s\u0105 dla bizanty\u0144skiego renesansu Paleolog\u00f3w. Do zbior\u00f3w trafi\u0142a w roku 1945 wraz z innymi muzealiami likwidowanego w\u00f3wczas ukrai\u0144skiego Muzeum \u201eStrywihor\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pi\u0119tnastowieczna ikona Deesis z Archanio\u0142ami i Aposto\u0142ami Piotrem i Paw\u0142em to \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 rz\u0119du Deesis z ikonostasu nieznanej \u015bwi\u0105tyni. Greckie s\u0142owo deesis oznacza modlitw\u0119, uwielbienie lub or\u0119downictwo, a najwa\u017cniejszymi postaciami w tym przedstawieniu s\u0105 Chrystus Pantokrator po\u015brodku i zwracaj\u0105cy si\u0119 ku niemu Matka Boska po jego prawej i \u015bw. Jan Chrzciciel po lewej jako najwa\u017cniejsi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1242,"parent":121,"menu_order":8,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-239","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=239"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":351,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions\/351"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/121"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}