{"id":415,"date":"2025-10-20T20:09:39","date_gmt":"2025-10-20T18:09:39","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=415"},"modified":"2025-10-20T20:38:42","modified_gmt":"2025-10-20T18:38:42","slug":"bizuteria-huculska","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/huculskie-skarby\/bizuteria-huculska\/","title":{"rendered":"Bi\u017cuteria huculska"},"content":{"rendered":"\n<p>Na wystawie znajduj\u0105 si\u0119 dwa sznury korali, tak zwanych weneckich o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 30 cm. Pochodz\u0105 one prawdopodobnie z po\u0142owy XIX wieku. Jest r\u00f3wnie\u017c klamra od paska i zapinka do korali zwana \u201eczeprah\u201d. W zbiorach Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej. Pierwsze korale s\u0105 wykonane z masy szklanej barwionej na niebiesko. \u015arednica kuleczki oko\u0142o 1,4 cm. S\u0105 zdobione wtopionymi w powierzchni\u0119 nitkami i kroplami szk\u0142a w kolorze r\u00f3\u017cowym, bia\u0142ym, \u017c\u00f3\u0142tym i ciemnoniebieskim. Te ozdoby przypominaj\u0105 kwiaty. Mi\u0119dzy tymi kwiatami s\u0105 z\u0142ote pasemka. Brak zapi\u0119cia. Drugie korale s\u0105 w kolorze bia\u0142ym. Maj\u0105 paciorki o \u015brednicy 1,6 cm. Wykonane z masy szklanej, zdobione stylizowanymi kwiatami w kolorze r\u00f3\u017cowym, bia\u0142ym i \u017c\u00f3\u0142tym oraz sko\u015bnymi pasmami w z\u0142otym kolorze. Brak zapi\u0119cia. Kobiety bardzo ch\u0119tnie nosi\u0142y korale z r\u00f3\u017cnokolorowego szk\u0142a weneckiego oraz korale prawdziwe. Z drobnych koralik\u00f3w szklanych wykonywano r\u00f3wnie\u017c opaski i kryzy na szyj\u0119 plecione w wielobarwne geometryczne wzory. Hucu\u0142ki zak\u0142ada\u0142y cz\u0119sto kilka takich r\u00f3\u017cnorodnych naszyjnik\u00f3w r\u00f3wnocze\u015bnie, a ca\u0142y zestaw m\u00f3g\u0142 wa\u017cy\u0107 kilka kilogram\u00f3w. Do zapinania i utrzymania na szyi tych najci\u0119\u017cszych korali s\u0142u\u017cy\u0142y zapinki &#8211; czeprahy, czyli du\u017ce i masywne mosi\u0119\u017cne klamry. Taka klamra pochodz\u0105ca z pocz\u0105tku XX wieku o d\u0142ugo\u015bci 10 cm znajduje si\u0119 na huculskiej ekspozycji. Jest z\u0142o\u017cona z dw\u00f3ch a\u017curowych, kolistych cz\u0119\u015bci. W ka\u017cdym kole znajduj\u0105 si\u0119 promienie pokryte drobnymi kuleczkami. Na jednej kraw\u0119dzi ko\u0142a uformowana p\u0142aska p\u0119tla, na drugiej szeroki, p\u0142aski haczyk. Bi\u017cuteria huculska by\u0142a jednym z wa\u017cniejszych element\u00f3w stroju zar\u00f3wno kobiecego, jak i m\u0119skiego. Bardzo popularne by\u0142y zgardy, czyli naszyjniki z odlewanych mosi\u0119\u017cnych krzy\u017cyk\u00f3w. Zgardami nazywano r\u00f3wnie\u017c naszyjniki z mosi\u0119\u017cnych blaszek lub monet przywieszonych w jednym rz\u0119dzie do mosi\u0119\u017cnego drutu i czasem poprzedzielane koralikami. Z mosi\u0105dzu odlewano r\u00f3wnie\u017c pojedyncze krzy\u017cyki \u0142aci\u0144skie z mniej lub bardziej rozbudowanymi ramionami i cz\u0119sto z wizerunkiem ukrzy\u017cowanego Chrystusa. Wyr\u00f3b ozd\u00f3b metalowych na Huculszczy\u017anie przypada g\u0142\u00f3wnie na XIX wiek. W latach 30. XX wieku mosi\u0119\u017cnictwo huculskie chyli\u0142o si\u0119 ju\u017c ku upadkowi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na wystawie znajduj\u0105 si\u0119 dwa sznury korali, tak zwanych weneckich o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 30 cm. Pochodz\u0105 one prawdopodobnie z po\u0142owy XIX wieku. Jest r\u00f3wnie\u017c klamra od paska i zapinka do korali zwana \u201eczeprah\u201d. W zbiorach Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej. Pierwsze korale s\u0105 wykonane z masy szklanej barwionej na niebiesko. \u015arednica kuleczki oko\u0142o 1,4 cm. S\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":128,"menu_order":72,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-415","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":487,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/415\/revisions\/487"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}