{"id":417,"date":"2025-10-20T20:10:28","date_gmt":"2025-10-20T18:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=417"},"modified":"2025-10-22T16:49:55","modified_gmt":"2025-10-22T14:49:55","slug":"macewa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/opowiesc-o-zydach-przemyskich\/macewa\/","title":{"rendered":"Macewa"},"content":{"rendered":"\n<p>Macewa \u2013 skromny pomnik nagrobny, o kszta\u0142cie pionowej p\u0142yty. Prezentowana macewa \u2013 to w\u0142a\u015bciwie fragment g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci. Powsta\u0142a w XIX wieku, w nieznanym warsztacie \u2013 prawdopodobnie w Przemy\u015blu. Wykonana z piaskowca. Na froncie ma rze\u017abiony relief wypuk\u0142y z motywami ro\u015blinnymi w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci, oraz inskrypcj\u0105 w j\u0119zyku hebrajskim. Napis w przybli\u017conym t\u0142umaczeniu brzmi: \u201eTu le\u017cy, cz\u0142owiek uczciwy, kt\u00f3ry do\u017cy\u0142 starczych lat \u017cycia, Dawid syn Mora\u201d. Jedyn\u0105 dekoracj\u0105 tej macewy s\u0105 dwie ro\u015bliny \u2013 prawdopodobnie winoro\u015bli, ukazane w donicach. Pomi\u0119dzy nimi okr\u0105g\u0142y medalion podobny do s\u0142o\u0144ca. Na nim dwie litery hebrajskie oznaczaj\u0105ce w skr\u00f3cie zwrot \u201eTu le\u017cy\u201d. Na macewach umieszczano r\u00f3wnie\u017c symbole w formie przedstawie\u0144 przedmiot\u00f3w i zwierz\u0105t, wiele m\u00f3wi\u0105ce o to\u017csamo\u015b\u0107 zmar\u0142ego. Oto tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w: winne grono \u2013 symbol ludu Izraela, ptak \u2013 symbolizuje kobiet\u0119 niewinna, jele\u0144 \u2013 imi\u0119 m\u0119skie Cwi, Hirsz lub Naftali, dwie d\u0142onie wzniesione do g\u00f3ry \u2013 symbolizowa\u0142y kap\u0142ana, ksi\u0119gi \u2013 oznacza\u0142y cz\u0142owieka uczonego lub rabina, skarbonka \u2013 osob\u0119 hojn\u0105 dla ubogich. Doskona\u0142y przyk\u0142adem symbolicznego przedstawienia jest kolejna macewa na wystawie. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na kamienn\u0105 p\u0142yt\u0119 z ptakiem, kt\u00f3ry trzyma w dziobie ga\u0142\u0105zk\u0119. Pochowana osoba by\u0142a kobiet\u0105 prawdopodobnie m\u0142od\u0105, a zerwana ga\u0142\u0105zka symbolizuje nag\u0142\u0105 jej \u015bmier\u0107. Prezentowane na wystawie macewy przetrwa\u0142y, jako fragmenty, odnalezione przypadkowo na terenie Przemy\u015bla po zako\u0144czeniu wojny. One r\u00f3wnie\u017c mog\u0142y by\u0107 obiektami dewastacji spowodowanych antysemityzmem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Macewa \u2013 skromny pomnik nagrobny, o kszta\u0142cie pionowej p\u0142yty. Prezentowana macewa \u2013 to w\u0142a\u015bciwie fragment g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci. Powsta\u0142a w XIX wieku, w nieznanym warsztacie \u2013 prawdopodobnie w Przemy\u015blu. Wykonana z piaskowca. Na froncie ma rze\u017abiony relief wypuk\u0142y z motywami ro\u015blinnymi w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci, oraz inskrypcj\u0105 w j\u0119zyku hebrajskim. Napis w przybli\u017conym t\u0142umaczeniu brzmi: \u201eTu le\u017cy, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":893,"parent":126,"menu_order":53,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-417","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=417"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":896,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/417\/revisions\/896"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}