{"id":439,"date":"2025-10-20T20:14:59","date_gmt":"2025-10-20T18:14:59","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=439"},"modified":"2025-10-21T23:59:32","modified_gmt":"2025-10-21T21:59:32","slug":"ploszcze-krzemienne-z-lublinca","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/panorama-pradziejow-i-wczesnego-sredniowieczaregionu-przemyskiego\/ploszcze-krzemienne-z-lublinca\/","title":{"rendered":"P\u0142oszcze krzemienne z Lubli\u0144ca"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>W kolekcji zabytk\u00f3w archeologicznych uwag\u0119 zwraca bardzo du\u017cy \u2013 licz\u0105cy 21 cm d\u0142ugo\u015bci, 6,2 cm szeroko\u015bci i 1,1 cm grubo\u015bci \u2013 okaz p\u0142oszcza czyli ostrza krzemiennego znaleziony w miejscowo\u015bci Lubliniec Stary ko\u0142o Lubaczowa. Zabytek ten ma bardzo regularny, dobrze wypracowany kszta\u0142t, \u015bwiadcz\u0105cy o bardzo wysokim kunszcie rzemie\u015blniczym jego wytw\u00f3rcy. Ostrze jest tr\u00f3jk\u0105tne, o prostych bokach schodz\u0105cych si\u0119 w kierunku wierzcho\u0142ka. Bardzo wyra\u017anie wyodr\u0119bniona podstawa w postaci regularnego, owalnie zaokr\u0105glonego trzonka, jest nieco grubsza ni\u017c cz\u0119\u015b\u0107 ostrzowa. W przekroju poprzecznym eksponat posiada charakterystyczny dla wszystkich narz\u0119dzi bifacjalnych, soczewkowaty kszta\u0142t. W cz\u0119\u015bci wierzcho\u0142kowej na jednej z kraw\u0119dzi bocznych widoczny jest negatyw po uderzeniu wyprowadzonym od czubka ostrza, znosz\u0105cy cz\u0119\u015b\u0107 kraw\u0119dzi tn\u0105cej narz\u0119dzia. Takie uszkodzenie mog\u0142o powsta\u0107 przy trafieniu w tward\u0105 powierzchni\u0119 je\u015bli s\u0142u\u017cy\u0142o ono do rzucania \u2013 jako ostrze oszczepu b\u0105d\u017a pchni\u0119cia je\u015bli by\u0142o ono oprawione w r\u0119koje\u015b\u0107 i pracowa\u0142o w charakterze no\u017ca. Zabytek ten wykonano metod\u0105 rdzeniow\u0105 poprzez odbijanie od bok\u00f3w na powierzchniach przedniej i tylnej poszczeg\u00f3lnych serii od\u0142upk\u00f3w maj\u0105cych za zadanie uformowanie z pozosta\u0142ej bry\u0142y krzemiennej cz\u0119\u015bci funkcjonalnej narz\u0119dzia. Pozosta\u0142o\u015bci wspomnianego wy\u017cej procesu widoczne s\u0105 w postaci licznych negatyw\u00f3w o wachlarzowatych kszta\u0142tach i wyra\u017anych falach odbi\u0107 rozchodz\u0105cych si\u0119 od miejsc w kt\u00f3re uderzono t\u0142uczkiem. Przy kraw\u0119dziach bocznych zachowane s\u0105 negatywy po odbiciu ma\u0142ych od\u0142upk\u00f3w formuj\u0105cych ostateczny kszta\u0142t okazu. Podobne, lecz bardziej liczne \u015blady po od\u0142upkach formuj\u0105cych znajduj\u0105 si\u0119 na kraw\u0119dziach bocznych trzonka. Analiza formy eksponatu \u2013 kwalifikuj\u0105ca go jako p\u0142oszcze o nasadzie w postaci dobrze wyodr\u0119bnionego trzonka oraz tr\u00f3jk\u0105tnym ostrzu \u2013 mimo i\u017c jest to znalezisko pozbawione szerszego kontekstu archeologicznego, na podstawie analogii do znalezisk z innych stanowisk archeologicznych, mo\u017cna dosy\u0107 pewnie datowa\u0107 na okres wczesnej epoki br\u0105zu i \u0142\u0105czy\u0107 jego powstanie ze spo\u0142eczno\u015bciami kultury mierzanowickiej. Wyroby tego typu, swoim kszta\u0142tem nawi\u0105zuj\u0105 ju\u017c do przedmiot\u00f3w odlewanych z nowo opracowanego surowca \u2013 br\u0105zu, ze wzgl\u0119du jednak na niewielk\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 miedzi i cyny na terenie po\u0142udniowo-wschodniej Polski jeszcze przez d\u0142ugi czas wykonywane b\u0119d\u0105 ze ska\u0142 krzemionkowych. P\u0142oszcze z Lubli\u0144ca Starego wykonano z krzemienia barwy jasnoszarej z niewielkimi wtr\u0119tami krzemionki ciemniejszej o nieco lepszej przejrzysto\u015bci w obr\u0119bie kt\u00f3rej widoczne s\u0105 liczne drobne bia\u0142awe okruszki skorupek wapiennych. Tego rodzaju krzemienie wyst\u0119puj\u0105 naturalnie na wsch\u00f3d od g\u00f3rnego Bugu oraz w dolinie Dniestru zatem w okolice Lubaczowa trafi\u0142o ono jeszcze w pradziejach z terenu dzisiejszej Ukrainy.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W kolekcji zabytk\u00f3w archeologicznych uwag\u0119 zwraca bardzo du\u017cy \u2013 licz\u0105cy 21 cm d\u0142ugo\u015bci, 6,2 cm szeroko\u015bci i 1,1 cm grubo\u015bci \u2013 okaz p\u0142oszcza czyli ostrza krzemiennego znaleziony w miejscowo\u015bci Lubliniec Stary ko\u0142o Lubaczowa. Zabytek ten ma bardzo regularny, dobrze wypracowany kszta\u0142t, \u015bwiadcz\u0105cy o bardzo wysokim kunszcie rzemie\u015blniczym jego wytw\u00f3rcy. Ostrze jest tr\u00f3jk\u0105tne, o prostych bokach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":797,"parent":123,"menu_order":29,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-439","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=439"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":800,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/439\/revisions\/800"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}