Rdze\u0144 krzemienny znaleziono w okolicach wsi Przedzielnica le\u017c\u0105cej obecnie terenie Ukrainy. Zabytek ten wytworzony zosta\u0142 przez przedstawicieli schy\u0142owopaleolitycznej kultury \u015bwiderskiej i datowany jest na IX \u2013 VIII tysi\u0105clecia p.n.e. Wymiary: d\u0142ugo\u015b\u0107 maksymalna 8,4 cm, szeroko\u015b\u0107 maksymalna 3,8 cm, grubo\u015b\u0107 maksymalna 4 cm. Od przodu posiada kszta\u0142t dosy\u0107 smuk\u0142ego, nieregularnego owalu, za\u015b w rzucie bocznym jest trapezowaty. Powierzchnia przednia okazu pokryta jest prawie w ca\u0142o\u015bci \u015bladami negatyw\u00f3w odbitych od niego wi\u00f3r\u00f3w. Negatywy s\u0105 muszlowate, pod\u0142u\u017cne, maj\u0105 wyra\u017anie wyczuwalne podniesione brzegi i g\u0142adk\u0105 lekko szklist\u0105 faktur\u0119. W ich obr\u0119bie wyczu\u0107 mo\u017cna lekkie zag\u0142\u0119bienia i wzniesienia powsta\u0142e podczas przej\u015bcia fali uderzeniowej w obr\u0119bie masy krzemionkowej podczas procesu odbijania kolejnych p\u00f3\u0142surowiak\u00f3w. Od g\u00f3ry i do\u0142u znajduj\u0105 si\u0119 dodatkowo negatywy po niewielkich od\u0142upkach technicznych, maj\u0105cych przygotowa\u0107 rdze\u0144 do eksploatacji. Na niewielkim fragmencie jednego z bok\u00f3w jest zachowana tzw. kora pokrywaj\u0105ca pierwotnie bry\u0142\u0119 krzemienn\u0105. Powierzchnia korowa w dotyku jest nieco bardziej szorstka, poniewa\u017c buduje j\u0105 ska\u0142a wapienna, w kt\u00f3rej uformowa\u0142a si\u0119 bry\u0142a krzemienna. Pozosta\u0142e partie bok\u00f3w nosz\u0105 \u015blady negatyw\u00f3w wcze\u015bniej odbitych od\u0142upk\u00f3w formuj\u0105cych. Tu r\u00f3wnie\u017c wyczuwalne s\u0105 drobne negatywy od\u0142upk\u00f3w technicznych j\u0105 kszta\u0142tuj\u0105cych. Powierzchnie g\u00f3rna i dolna rdzenia zosta\u0142y tak\u017ce celowo uformowane tak aby kraw\u0119d\u017a pomi\u0119dzy nimi a powierzchni\u0105 przedni\u0105 mog\u0142a stanowi\u0107 podstaw\u0119 do dalszych uderze\u0144 wyprowadzanych od g\u00f3ry i do\u0142u. Ca\u0142a powierzchnia omawianego eksponatu nosi \u015blady dosy\u0107 intensywnego zag\u0142adzenia kraw\u0119dzi mi\u0119dzynegatywowych, co mo\u017ce sugerowa\u0107 i\u017c przele\u017ca\u0142 on do\u015b\u0107 d\u0142ugo ods\u0142oni\u0119ty i by\u0142 wystawiony na dzia\u0142anie wiatru i wody. Rdzenie krzemienne to bardzo specyficzna grupa zabytk\u00f3w archeologicznych, s\u0105 one bowiem wyrobami r\u0105k ludzkich, ale nie s\u0105 typowymi narz\u0119dziami. W \u0142a\u0144cuchu produkcyjnym stanowi\u0105 form\u0119 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy surowcem, a gotowym wyrobem. Omawiany eksponat pochodzi z zaawansowanego stadium procesu eksploatacji, co oznacza \u017ce oddzielono od niego ju\u017c co najmniej oko\u0142o 20 wi\u00f3r\u00f3w \u2013 czyli pod\u0142u\u017cnych od\u0142upk\u00f3w maj\u0105cych pokr\u00f3j niewielkich no\u017cyk\u00f3w. Ostry k\u0105t nachylenia pomi\u0119dzy powierzchni\u0105 przedni\u0105 a g\u00f3rn\u0105 i doln\u0105, wskazuje \u017ce sprawny wytw\u00f3rca m\u00f3g\u0142 z niego otrzyma\u0107 jeszcze kolejne 3 \u2013 4 serie wi\u00f3r\u00f3w. Nie jest to wi\u0119c okaz b\u0119d\u0105cy odpadem produkcyjnym, trudno jednak powiedzie\u0107 dlaczego zosta\u0142 porzucony. Mo\u017ce po prostu uleg\u0142 zagubieniu. Opisywany rdze\u0144 posiada dwie kraw\u0119dzie uderze\u0144, co za tym idzie mo\u017cna by\u0142o oddziela\u0107 od niego p\u00f3\u0142surowiec zar\u00f3wno od g\u00f3ry, jak i od do\u0142u. Tego typu technologia produkcji znana jest w pradziejach w zasadzie tylko w kulturach schy\u0142kowego paleolitu po\u015br\u00f3d \u0142owc\u00f3w renifer\u00f3w kultury \u015bwiderskiej. Rdze\u0144 wykonano z krzemienia barwy brunatno-br\u0105zowawej. Masa krzemionkowa jest lekko przezroczysta. W jej obr\u0119bie zatopione s\u0105 niewielkie, ja\u015bniejsze kropki stanowi\u0105ce najpewniej pozosta\u0142o\u015bci po skorupkach wapiennych. Tam gdzie zachowany jest fragment powierzchni korowej masa krzemionkowa ma wyra\u017anie ja\u015bniejsz\u0105 barw\u0119. Sama kora jest dosy\u0107 cienka i g\u0142adka. Krzemienie tego typu wyst\u0119puj\u0105 na Wo\u0142yniu i w ska\u0142ach wapiennych w dolinie Dniestru na Ukrainie. Sugeruje to, \u017ce zabytek przyw\u0119drowa\u0142 z p\u00f3\u0142nocnego-wschodu lub wschodu wraz z ludno\u015bci\u0105 z okolicy oddalonej o oko\u0142o 200 km.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rdze\u0144 krzemienny znaleziono w okolicach wsi Przedzielnica le\u017c\u0105cej obecnie terenie Ukrainy. Zabytek ten wytworzony zosta\u0142 przez przedstawicieli schy\u0142owopaleolitycznej kultury \u015bwiderskiej i datowany jest na IX \u2013 VIII tysi\u0105clecia p.n.e. Wymiary: d\u0142ugo\u015b\u0107 maksymalna 8,4 cm, szeroko\u015b\u0107 maksymalna 3,8 cm, grubo\u015b\u0107 maksymalna 4 cm. Od przodu posiada kszta\u0142t dosy\u0107 smuk\u0142ego, nieregularnego owalu, za\u015b w rzucie bocznym jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":781,"parent":123,"menu_order":35,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-445","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=445"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":807,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/445\/revisions\/807"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}