{"id":447,"date":"2025-10-20T20:15:32","date_gmt":"2025-10-20T18:15:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=447"},"modified":"2025-10-22T16:13:14","modified_gmt":"2025-10-22T14:13:14","slug":"grot-zelazny-wloczni-z-przemysla","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/panorama-pradziejow-i-wczesnego-sredniowieczaregionu-przemyskiego\/grot-zelazny-wloczni-z-przemysla\/","title":{"rendered":"Grot \u017celazny broni drzewcowej z Pikulic"},"content":{"rendered":"\n<p>\u017belazny grot broni drzewcowej z Pikulic k\/Przemy\u015bla. Schy\u0142ek I do pocz\u0105tku III w. n.e. Archeologiczna kultura przeworska, okres wp\u0142yw\u00f3w rzymskich. Grot o szerokim i do\u015b\u0107 cienkim, wygi\u0119tym \u0142ukowato li\u015bciu z wyra\u017anie zaznaczonym \u017ceberkiem o ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci 37 cm. Wierzcho\u0142ek i g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 nosz\u0105 \u015blady zniszcze\u0144 korozyjnych. O\u015bmioboczna, lekko rozszerzaj\u0105ca si\u0119 ku wylotowi tuleja z zachowanym nitem osi\u0105ga wymiary 17 cm. Centraln\u0105 powierzchni\u0119 li\u015bcia grotu ozdobiono obustronnie jednakowym ornamentem negatywowym w postaci wybijanych t\u0142oczkiem punkt\u00f3w. W cz\u0119\u015bci \u015brodkowej, po obu stronach \u017ceberka, biegn\u0105 pasma puncowanych kropek tworz\u0105cych wygi\u0119te linie. Kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 motywu zdobniczego tworz\u0105 obustronne, \u0142ukowate pasy z\u0142o\u017cone z nachodz\u0105cych na siebie tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w, kt\u00f3rych wewn\u0119trzne pola ozdobiono r\u00f3wnoleg\u0142ymi wykropkowanymi liniami. Ostatni\u0105, zewn\u0119trzn\u0105 parti\u0119 ornamentu tworz\u0105 symetryczne, wygi\u0119te pasy kolejnych tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w. S\u0105 one naprzemiennie wype\u0142nione zdobieniem w postaci wybijanych punkt\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c ich pozbawione. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rna ornamentu zosta\u0142a zniszczona przez korozj\u0119. Zabytek odnaleziono w 1967 r. na terenie starej cegielni nr 12 w Pikulicach pod Przemy\u015blem na g\u0142\u0119boko\u015bci ok. 3 m jako pojedyncze znalezisko archeologiczne. Z teren\u00f3w Polski znamy ponad trzydzie\u015bci grot\u00f3w posiadaj\u0105cych podobny ornament. Zdobienie w postaci tzw. negatywowych tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w mo\u017cna interpretowa\u0107 jako objaw wp\u0142yw\u00f3w kultury wielbarskiej (gocko-gepidzkiej) na wschodni\u0105 stref\u0119 kultury przeworskiej. Wed\u0142ug najnowszych analiz geometryczne wzory o pionowym przebiegu mog\u0105 symbolizowa\u0107 par\u0119 smok\u00f3w b\u0105d\u017a w\u0119\u017cy (czasami dwug\u0142owych). Wolutowe zako\u0144czenia motywu mo\u017cna interpretowa\u0107 jako ich g\u0142owy. Ponadto zdobienie w postaci negatywowych tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w mo\u017ce przypomina\u0107 paszcze mitycznych zwierz\u0105t pe\u0142ne z\u0119b\u00f3w b\u0105d\u017a te\u017c charakterystycznie zdobion\u0105 sk\u00f3r\u0119 w\u0119\u017cy. Przedstawienia par przeplataj\u0105cych si\u0119 smok\u00f3w znane by\u0142y w kulturze Celt\u00f3w i w Skandynawii. W mitologiach wielu lud\u00f3w te legendarne stworzenia cz\u0119sto ukazywano jako wielkie w\u0119\u017ce i \u0142\u0105czono ze \u015bwiatem wodnym. Symbolizowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c pot\u0119g\u0119, w\u0142adz\u0119 i autorytet oraz m\u0105dro\u015b\u0107, si\u0142\u0119 i waleczno\u015b\u0107. Z drugiej strony by\u0142y uosobieniem chaosu, z\u0142ych mocy i zniszczenia. Te wszystkie atrybuty dobrze wpisuj\u0105 si\u0119 w \u015bwiat warto\u015bci wojownik\u00f3w, kt\u00f3rych bro\u0144 zdobi\u0142y. Jeszcze inna mo\u017cliwa interpretacja ornamentu to przedstawienie pioruna (na egzemplarzach pozbawionych elementu wolutowego). Dekoracja grotu z Pikulic prezentuje typ mieszany zdobienia, w kt\u00f3rym przy \u017ceberku zastosowano wz\u00f3r parkietowy, a nast\u0119pnie zabytek ozdobiono motywem klasycznym. Tym samym jego chronologi\u0119 mo\u017cna zaw\u0119zi\u0107 do pierwszej po\u0142owy II w. n.e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017belazny grot broni drzewcowej z Pikulic k\/Przemy\u015bla. Schy\u0142ek I do pocz\u0105tku III w. n.e. Archeologiczna kultura przeworska, okres wp\u0142yw\u00f3w rzymskich. Grot o szerokim i do\u015b\u0107 cienkim, wygi\u0119tym \u0142ukowato li\u015bciu z wyra\u017anie zaznaczonym \u017ceberkiem o ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci 37 cm. Wierzcho\u0142ek i g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 nosz\u0105 \u015blady zniszcze\u0144 korozyjnych. O\u015bmioboczna, lekko rozszerzaj\u0105ca si\u0119 ku wylotowi tuleja z zachowanym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":818,"parent":123,"menu_order":37,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-447","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=447"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":815,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/447\/revisions\/815"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}