Prezentowane na wystawie dwie zausznice gwo\u017adziowate odkryte w miejscowo\u015bci Prz\u0119dzel lub Kopki, gm. Rudnik nad Sanem, zaliczane s\u0105 do typu podw\u00f3jnie czopkowatych. Ozdoby te s\u0105 masywnymi przedmiotami owalnie wygi\u0119tymi w \u0142uk i zako\u0144czonymi z obydwu stron p\u00f3\u0142kulistymi g\u0142\u00f3wkami. \u015arednica g\u0142\u00f3wek wynosi od 0,7-1,3 cm, d\u0142ugo\u015b\u0107 od 2,5-1,8 cm. Miejsce odnalezienia trzeciej z zausznic nie jest znane. Ozdoba ta jest drobniejsza i l\u017cejsza od dw\u00f3ch pozosta\u0142ych. Jej g\u0142\u00f3wka ma kszta\u0142t lekko wypuk\u0142ej tarczki i zosta\u0142a wykonana z cienkiej blaszki. Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142u\u017c\u0105ca do zawieszania ozdoby zosta\u0142a wykonana z drutu. \u015arednica tarczki wynosi 0,9 cm. Zausznice gwo\u017adziowate datowane s\u0105 od 2 po\u0142owy VII do VI-V w. p.n.e, czyli okres wczesnej epoki \u017celaza. Zausznice gwo\u017adziowate okre\u015blane r\u00f3wnie\u017c kolczykami gwo\u017adziowatymi b\u0105d\u017a zausznicami \u201escytyjskimi\u201d s\u0105 to zabytki wschodniego pochodzenia \u0142\u0105czone z kultur\u0105 scytyjsk\u0105, g\u0142\u00f3wnie z jej le\u015bnostepowym wariantem. Przedmioty tego typu uznawane s\u0105 za jedne z najbardziej typowych element\u00f3w stroju kobiecego w obr\u0119bie \u015brodowiska scytyjskiego. Funkcja jak\u0105 pe\u0142ni\u0142y nie jest do ko\u0144ca jasna. Do\u015b\u0107 grube ko\u0144ce niekt\u00f3rych zausznic, prawdopodobnie nie pozwala\u0142y na zawieszenie ich bezpo\u015brednio na uchu. Zabytki mog\u0142y by\u0107 elementem wi\u0119kszej ozdoby i stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 kolczyka. Mo\u017cliwe, \u017ce by\u0142y noszone we w\u0142osach nad uchem. Jedna z wysuni\u0119tych hipotez zak\u0142ada wywodzenie si\u0119 ozd\u00f3b tego typu z teren\u00f3w Grecji. Poprzez obszary nadczarnomorskie mog\u0142y one trafia\u0107 na tereny zamieszkiwane przez Scyt\u00f3w, a nast\u0119pnie na zach\u00f3d, mi\u0119dzy innymi do stref zamieszkiwanych przez spo\u0142eczno\u015bci tarnobrzeskiej kultury \u0142u\u017cyckiej. Inna interpretacja dotycz\u0105ca pochodzenia kolczyk\u00f3w gwo\u017adziowatych sk\u0142ania badaczy do wywodzenia ich z obszaru Syberii Zachodniej. Ozdoby tego typu w bardzo szybkim tempie rozprzestrzenia\u0142y si\u0119 nie tylko na terenach zaj\u0119tych przez ludno\u015b\u0107 scytyjsk\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c na terenach o odmiennej tradycji kulturowej. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107 istnienia miejscowych pracowni wytwarzaj\u0105cych tego typu ozdoby. O prowadzeniu takiej wytw\u00f3rczo\u015bci \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce odkrycie pozosta\u0142o\u015bci pracowni odlewniczej, a konkretnie form do odlewania zausznic na terenie osady w Zawadzie gm. Po\u0142aniec. Ludno\u015b\u0107 tarnobrzeskiej kultury \u0142u\u017cyckiej wzoruj\u0105c si\u0119 na pierwotnych scytyjskich ozdobach mog\u0142a tworzy\u0107 formy nieznane Scytom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezentowane na wystawie dwie zausznice gwo\u017adziowate odkryte w miejscowo\u015bci Prz\u0119dzel lub Kopki, gm. Rudnik nad Sanem, zaliczane s\u0105 do typu podw\u00f3jnie czopkowatych. Ozdoby te s\u0105 masywnymi przedmiotami owalnie wygi\u0119tymi w \u0142uk i zako\u0144czonymi z obydwu stron p\u00f3\u0142kulistymi g\u0142\u00f3wkami. \u015arednica g\u0142\u00f3wek wynosi od 0,7-1,3 cm, d\u0142ugo\u015b\u0107 od 2,5-1,8 cm. Miejsce odnalezienia trzeciej z zausznic nie jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":850,"parent":123,"menu_order":45,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-459","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=459"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":849,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/459\/revisions\/849"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}