{"id":467,"date":"2025-10-20T20:16:58","date_gmt":"2025-10-20T18:16:58","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=467"},"modified":"2025-10-22T16:40:25","modified_gmt":"2025-10-22T14:40:25","slug":"grzywna-siekieropodobna-z-radymna","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/panorama-pradziejow-i-wczesnego-sredniowieczaregionu-przemyskiego\/grzywna-siekieropodobna-z-radymna\/","title":{"rendered":"Grzywna siekieropodobna z Radymna"},"content":{"rendered":"\n<p>\u017belazna grzywna siekieropodobna ze \u017cwirowni w Radymnie. Znalezisko lu\u017ane, bez kontekstu archeologicznego. Wymiary: d\u0142ugo\u015b\u0107 31 cm, szeroko\u015b\u0107 ostrza 5 cm. Datowana na okres wczesno\u015bredniowieczny \u2013 IX w. Kszta\u0142tem przypomina d\u0142ugi, w\u0105ski obuch siekiery o lekko uko\u015bnie \u015bci\u0119tym ostrzu. Na przeciwleg\u0142ym kra\u0144cu przedmiotu umieszczono owalny, r\u00f3wnoleg\u0142y do ostrza otw\u00f3r. Grzywny siekieropodobne b\u0105d\u017a przedmioty siekierowate to zabytki o niejednoznacznej funkcji. Uwa\u017ca si\u0119, i\u017c stanowi\u0142y przedmonetarny \u015brodek p\u0142atniczy i jako tzw. p\u0142acid\u0142a pe\u0142ni\u0142y funkcj\u0119 umownego, zast\u0119pczego pieni\u0105dza. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c teorie, i\u017c w ten spos\u00f3b formowano i przechowywano b\u0105d\u017a transportowano p\u00f3\u0142surowiec \u017celazny. Na obszarze Polski grzywny wyst\u0119puj\u0105 nielicznie w wi\u0119kszo\u015bci koncentruj\u0105c si\u0119 na terenie Ma\u0142opolski. Datowane s\u0105 na koniec VIII i pocz\u0105tek IX w. do 1 po\u0142. X w. Spory depozyt tego rodzaju zabytk\u00f3w odnaleziono w Krakowie przy ul. Kanonicznej. Znaczna ilo\u015b\u0107 grzywien siekieropodobnych odnajdywana jest na terenach zachodniej S\u0142owacji i Moraw. Ich obecno\u015b\u0107 \u0142\u0105czona jest z funkcjonowaniem na tym obszarze Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego. Grzywna z Radymna jest niezwykle intryguj\u0105cym zabytkiem, gdy\u017c stanowi odosobniony przypadek wyst\u0119powania tego rodzaju przedmiotu na terenie Podkarpacia, z daleka od o\u015brodk\u00f3w ma\u0142opolskich. By\u0107 mo\u017ce nale\u017cy j\u0105 uzna\u0107 za dow\u00f3d kontakt\u00f3w pomi\u0119dzy miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 (plemieniem L\u0119dzian) a krajem Wi\u015blan lub nawet o\u015brodkami zakarpackimi pozostaj\u0105cymi pod zwierzchnictwem Pa\u0144stwa Wielkomorawskiego. Odtworzenie sytuacji politycznej regionu podkarpackiego w czasie formowania si\u0119 i istnienia Wielkich Moraw od IX w. do pocz\u0105tku X w. jest niezwykle trudne ze wzgl\u0119du na nieliczne i enigmatyczne wzmianki \u017ar\u00f3d\u0142owe dotycz\u0105ce obszaru dzisiejszej Polski po\u0142udniowo-wschodniej. Obecnie nie ma jednoznacznych dowod\u00f3w, aby kraje Wi\u015blan czy nawet L\u0119dzian znajdowa\u0142y si\u0119 pod zwierzchnictwem wielkomorawskim, cho\u0107 nie jest to ca\u0142kowicie wykluczone. Z tego wzgl\u0119du grzywn\u0119 z Radymna nale\u017cy traktowa\u0107 jako jednostkowy wyraz oddzia\u0142ywa\u0144 b\u0105d\u017a pewnego rodzaju kontakt\u00f3w interregionalnych o trudnym do ustalenia charakterze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017belazna grzywna siekieropodobna ze \u017cwirowni w Radymnie. Znalezisko lu\u017ane, bez kontekstu archeologicznego. Wymiary: d\u0142ugo\u015b\u0107 31 cm, szeroko\u015b\u0107 ostrza 5 cm. Datowana na okres wczesno\u015bredniowieczny \u2013 IX w. Kszta\u0142tem przypomina d\u0142ugi, w\u0105ski obuch siekiery o lekko uko\u015bnie \u015bci\u0119tym ostrzu. Na przeciwleg\u0142ym kra\u0144cu przedmiotu umieszczono owalny, r\u00f3wnoleg\u0142y do ostrza otw\u00f3r. Grzywny siekieropodobne b\u0105d\u017a przedmioty siekierowate to zabytki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":872,"parent":123,"menu_order":49,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-467","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=467"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":873,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/467\/revisions\/873"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}