{"id":471,"date":"2025-10-20T20:17:20","date_gmt":"2025-10-20T18:17:20","guid":{"rendered":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/?page_id=471"},"modified":"2025-10-22T16:44:39","modified_gmt":"2025-10-22T14:44:39","slug":"wczesnosredniowieczne-amfory-z-grodu-przemyskiego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/strona-glowna\/budynek-glowny-muzeum-narodowego-ziemi-przemyskiej\/panorama-pradziejow-i-wczesnego-sredniowieczaregionu-przemyskiego\/wczesnosredniowieczne-amfory-z-grodu-przemyskiego\/","title":{"rendered":"Wczesno\u015bredniowieczne amfory z grodu przemyskiego"},"content":{"rendered":"\n<p>W przemyskiej kolekcji muzealnej znajduje si\u0119 zbi\u00f3r obejmuj\u0105cy oko\u0142o 600 fragment\u00f3w amfor pochodz\u0105cych z okolic Wzg\u00f3rza Zamkowego. Na wystawie zaprezentowano niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego rodzaju ceramiki: uchwyty \u2013 imad\u0142a oraz cz\u0119\u015bci g\u00f3rne (czyli wylewy) naczy\u0144. Nap\u0142yw amfor na teren ziemi przemyskiej nast\u0105pi\u0142 we wczesnym \u015bredniowieczu (pomi\u0119dzy XI a XIII wiekiem). Amfory zwane r\u00f3wnie\u017c korczagami, co w j\u0119zyku ruskim oznacza baniasty garnek, by\u0142y naczyniami przeznaczonymi do przechowywania b\u0105d\u017a przewozu substancji sypkich (zbo\u017ca) lub p\u0142ynnych (oliwa, wino bia\u0142e i czerwone). Niekiedy transportowano w nich solon\u0105 ryb\u0119, sos rybny, mi\u00f3d, kadzid\u0142o i \u017cywic\u0119 terebintow\u0105, a tak\u017ce p\u0142ynn\u0105 smo\u0142\u0119. Amfory nie pe\u0142ni\u0142y roli handlowej, lecz by\u0142y pewnego rodzaju zestandaryzowanymi pojemnikami produkowanymi w celu dalekosi\u0119\u017cnego przewozu towar\u00f3w masowych. Zwykle mia\u0142y wrzecionowat\u0105, wyd\u0142u\u017con\u0105 form\u0119 o przew\u0119\u017conej szyjce i lekko rozchylonym wylewie. Posiada\u0142y r\u00f3wnie\u017c p\u0142ask\u0105 stopk\u0119 lub wyd\u0142u\u017con\u0105, spiczast\u0105 podstaw\u0119. Czasami mia\u0142y bardziej baniasty kszta\u0142t. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci umieszczano symetrycznie dwa uchwyty \u2013 imad\u0142a. Amfory niekiedy zdobiono malowid\u0142ami o motywach geometrycznych b\u0105d\u017a figuralnych. Stosowano te\u017c inny ornament w postaci serii r\u00f3wnoleg\u0142ych b\u0105d\u017a falistych \u017c\u0142obkowa\u0144. W ten spos\u00f3b ozdobiono wiele fragment\u00f3w amfor znalezionych na Wzg\u00f3rzu Zamkowym. Poszczeg\u00f3lni wytw\u00f3rcy oznaczali swoje wyroby piecz\u0119ciami i znakami (stemplami) umieszczanymi na imadle lub szyjce, a kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y ich zidentyfikowanie. Niekiedy na amforach mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 inskrypcje (graffiti) z opisem ich zawarto\u015bci. Wytw\u00f3rcy nadawali nieco inne kszta\u0142ty swoim produktom i u\u017cywali surowca o innym sk\u0142adzie, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna okre\u015bli\u0107 ich przeznaczenie oraz o\u015brodek garncarski, w kt\u00f3rym je wyprodukowano. Otw\u00f3r amfory zamykano specjalnym czopem, kt\u00f3ry zapobiega\u0142 wydostaniu si\u0119 zawarto\u015bci na zewn\u0105trz. Spiczasty koniec s\u0142u\u017cy\u0142 do wbijania jej w ziemi\u0119 b\u0105d\u017a do umieszczenia na specjalnej kratownicy, u\u0142atwiaj\u0105c sprawny przew\u00f3z towar\u00f3w (np. na statkach). Amfory wytwarzano od X w. p.n.e. a\u017c do ko\u0144ca \u015bredniowiecza. Od po\u0142owy XIII w. naczynia sukcesywnie zast\u0119powano drewnianymi beczkami. We wczesnym \u015bredniowieczu tereny Przemy\u015bla i okolic nale\u017ca\u0142y do Ksi\u0119stwa Halicko-Wo\u0142y\u0144skiego, kt\u00f3re utrzymywa\u0142o bliskie kontakty z Rusi\u0105 Kijowsk\u0105 oraz Bizancjum. Pozosta\u0142o\u015bci amfor s\u0105 jednym z materialnych \u015bwiadectw politycznej i kulturalnej wsp\u00f3\u0142pracy tych pa\u0144stw.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W przemyskiej kolekcji muzealnej znajduje si\u0119 zbi\u00f3r obejmuj\u0105cy oko\u0142o 600 fragment\u00f3w amfor pochodz\u0105cych z okolic Wzg\u00f3rza Zamkowego. Na wystawie zaprezentowano niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego rodzaju ceramiki: uchwyty \u2013 imad\u0142a oraz cz\u0119\u015bci g\u00f3rne (czyli wylewy) naczy\u0144. Nap\u0142yw amfor na teren ziemi przemyskiej nast\u0105pi\u0142 we wczesnym \u015bredniowieczu (pomi\u0119dzy XI a XIII wiekiem). Amfory zwane r\u00f3wnie\u017c korczagami, co w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":123,"menu_order":51,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-471","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=471"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":883,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/471\/revisions\/883"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}