Wisior z kryszta\u0142u g\u00f3rskiego to jeden z pi\u0119kniejszych przyk\u0142ad\u00f3w bi\u017cuterii wczesno\u015bredniowiecznej w zbiorach przemyskiego muzeum. Owalny, w przekroju tr\u00f3jbocznie zeszlifowany kamie\u0144 wprawiony zosta\u0142 w srebrn\u0105 opraw\u0119 ozdobion\u0105 technik\u0105 filigranu. Dwa filigranowe druciki dookolnie oplataj\u0105 ta\u015bmowat\u0105 ram\u0119, jeden poprowadzony prosto, drugi zygzakiem wychodz\u0105c poza jej kraw\u0119d\u017a, tworz\u0105 koronkow\u0105 opraw\u0119 kryszta\u0142owego oczka. Wisior znaleziony zosta\u0142 w bogato wyposa\u017conym grobie odkrytym w nasypie kopca kurhanu w miejscowo\u015bci S\u00f3lca, w gm. Fredropol w powiecie przemyskim. Stanowi\u0142 jeden z element\u00f3w bi\u017cuterii pochowanej w nim m\u0142odej kobiety zmar\u0142ej ok. 18-20 roku \u017cycia. Przy szcz\u0105tkach zmar\u0142ej, opr\u00f3cz prezentowanej zawieszki, znaleziono drug\u0105 analogiczn\u0105 ozdob\u0119, a tak\u017ce 4 zausznice, pier\u015bcie\u0144, ornamentowan\u0105 bransolet\u0119 oraz ma\u0142y guzik i drucikowaty kab\u0142\u0105czek. Zawieszki wraz z zausznicami le\u017ca\u0142y przy czaszce, po obu jej stronach. Zapewne wszystkie razem przymocowane by\u0142y do niezachowanego obecnie czepca lub opaski otulaj\u0105cej g\u0142ow\u0119 zmar\u0142ej. Archeolog, kt\u00f3ry w 1979 roku znalaz\u0142 ozdoby, w dzienniku bada\u0144 umie\u015bci\u0142 informacj\u0119 o znalezieniu r\u00f3wnie\u017c przy jednej z zausznic drobnych fragment\u00f3w wyprawionej sk\u00f3ry. Pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci i rodzaju zdeponowanych ozd\u00f3b groby odkryte w nasypie kurhanu w S\u00f3lcy stanow\u0105 rzadkie znalezisko. Opr\u00f3cz opisanego zespo\u0142u w innych grobach znaleziono kolejne przedmioty sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na r\u00f3\u017cnorodn\u0105, kunsztownie wykonan\u0105 bi\u017cuteri\u0119. Asortyment zdeponowanych ozd\u00f3b wskazuje, \u017ce osoby tam pochowane odznacza\u0142y si\u0119 wysokim statusem spo\u0142ecznym i maj\u0105tkowym. Analiza zespo\u0142\u00f3w ozd\u00f3b znalezionych w poszczeg\u00f3lnych grobach pozwala datowa\u0107 poch\u00f3wki odkryte w S\u00f3lcy na wiek XII do 1 po\u0142owy wieku XIII. Znalezione w nich kab\u0142\u0105czki wykonane ze srebrnego drutu tzw. p\u00f3\u0142torazwojowe, a tak\u017ce posrebrzane zausznice z kolistymi paciorami zdobionymi granulacj\u0105 i filigranem nale\u017c\u0105 do ozd\u00f3b charakterystycznych dla z\u0142otnictwa Rusi. Nie \u0142atwo jest jednak znale\u017a\u0107 analogi\u0119 do prezentowanego wisiora. Pewne skojarzenia formalne nasuwaj\u0105 si\u0119 ogl\u0105daj\u0105c zawieszki z kryszta\u0142owymi soczewkowatymi oczkami osadzonymi w srebrnej oprawie, datowanymi na XI-XII wiek, znalezionymi na Gotlandii. By\u0107 mo\u017ce jednak pierwowzor\u00f3w dla ozdoby z S\u00f3lcy nale\u017ca\u0142oby szuka\u0107 w\u015br\u00f3d bogato zdobionej bi\u017cuterii tworzonej na terenie cesarstwa bizantyjskiego w wiekach \u015brednich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wisior z kryszta\u0142u g\u00f3rskiego to jeden z pi\u0119kniejszych przyk\u0142ad\u00f3w bi\u017cuterii wczesno\u015bredniowiecznej w zbiorach przemyskiego muzeum. Owalny, w przekroju tr\u00f3jbocznie zeszlifowany kamie\u0144 wprawiony zosta\u0142 w srebrn\u0105 opraw\u0119 ozdobion\u0105 technik\u0105 filigranu. Dwa filigranowe druciki dookolnie oplataj\u0105 ta\u015bmowat\u0105 ram\u0119, jeden poprowadzony prosto, drugi zygzakiem wychodz\u0105c poza jej kraw\u0119d\u017a, tworz\u0105 koronkow\u0105 opraw\u0119 kryszta\u0142owego oczka. Wisior znaleziony zosta\u0142 w bogato […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":886,"parent":123,"menu_order":52,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-473","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=473"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":887,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/473\/revisions\/887"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mnzp-muzealnik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}